همه حقوق دولتی معامله ملک در لحظه ثبت قرارداد قابل استعلام نیستند. دستورالعمل، این وجوه را به دو دسته آنی و غیرآنی تقسیم کرده و برای هر کدام مسیر متفاوتی تعیین نموده است. شناخت این تفکیک، تفاوت میان یک معامله روان و یک معامله متوقف است.
تفکیک دوگانه در دستورالعمل
دستورالعمل تنظیم قرارداد یکسان مقرر کرده است که سازمان، در صورت امکانپذیر بودن معامله، اقلام زیر را به سکو ارسال کند:
- میزان حقوق دولتی و وجوه عمومی موضوع ماده ۲۰ آییننامه، در مواردی که استعلام آنها بهصورت آنی قابل انجام است؛
- عناوین حقوق دولتی و وجوه عمومی موضوع ماده ۲۰ آییننامه که استعلام آنها آنی قابل انجام نیست؛
- اقلام اطلاعاتی ملک.
تفاوت میان بند ۱ و بند ۲ ظریف اما تعیینکننده است: برای دسته اول میزان اعلام میشود و برای دسته دوم فقط عنوان.
یعنی چه؟
اگر یک بدهی آنی قابل استعلام باشد، سامانه میگوید «چقدر». اگر نباشد، سامانه فقط میگوید «چه چیزی» — و شما باید خودتان آن را پیگیری کنید.
فهرست عناوین غیرآنی را که سامانه به شما نشان میدهد جدی بگیرید. این فهرست، برنامه کاری شما تا روز مراجعه به دفترخانه است.
دستورالعمل همچنین تصریح کرده است که این موارد باید در متن قرارداد یکسان بهصورت خودکار درج شود.
مبنای آییننامهای
ماده ۲۰ آییننامه ماده ۳، سازمان را مکلف کرده است در خصوص قراردادهای یکسان موضوع تبصره ۲ ماده ۳ قانون، سامانه را بهگونهای طراحی نماید که در زمان انجام اعمال حقوقی، حقالثبت، مالیات نقل و انتقال اموال غیرمنقول و وجوه و حقوق عمومی و دولتی را پس از اجرایی شدن اعلام برخط و آنی، به متعاملین اعلام و دریافت آن از طریق سامانه توسط سازمان در زمان انجام قرارداد الزامی گردد.
تکلیف سردفتر برای وجوه وصولنشده
ماده ۱۹ آییننامه حلقه دوم را میبندد: سردفتر مکلف است پس از مراجعه طرفین، نسبت به احراز استعلامات قانونی و فقدان محدودیت انجام معامله و اخذ حقوق دولتی و وجوه عمومی وصولنشده بهصورت الکترونیکی اقدام نموده و در صورت احراز فقدان مانع قانونی، خلاصه معامله را جهت رفع محدودیت بهصورت برخط و آنی در دفتر الکترونیک املاک منعکس نماید.
پس مسیر روشن است: آنچه آنی بود در لحظه ثبت وصول میشود، و آنچه نبود در دفترخانه. شرح روز مراجعه در مهلت سهماهه مراجعه به دفترخانه.
واریز به خزانه؛ ماده ۷ قانون
ماده ۷ قانون الزام، دفاتر اسناد رسمی را موظف کرده است برای دریافت وجوه دولتی و عمومی که وصول آن طبق مقررات قانونی بر عهده آنهاست، حقوق متعلقه را از طریق سامانه الکترونیکی مورد تأیید سازمان بهصورت آنی به حساب یا حسابهایی که نزد خزانهداری کل کشور معین میشود واریز نمایند.
پرداختهای دیگری که با حقوق دولتی اشتباه میشوند
- حق دلالی مشاور املاک: در صورت وجود مشاور، سهم هر طرف مشخص و از طریق حساب امانی پرداخت میشود.
- هزینه سکو: شرح در هزینه سکو در قرارداد یکسان.
- حقالتحریر دفترخانه: تابع تعرفه مصوب سال جاری است.
مروری بر همه این اقلام در هزینههای جانبی ثبت قرارداد یکسان آمده است.
نکات و اشتباهات رایج
- نادیده گرفتن فهرست عناوین غیرآنی. این فهرست کار شما را تا روز مراجعه مشخص میکند.
- انتظار تسویه کامل در لحظه ثبت. بخشی از وجوه در دفترخانه وصول میشود.
- موکول کردن اقلام غیرآنی به آخرین روز. برخی مفاصاحسابها زمانبر هستند.
- خلط حقوق دولتی با حق دلالی و هزینه سکو. اینها اقلام جداگانهای با مسیرهای متفاوتاند.
- تصور اینکه سکوت سامانه یعنی بدهی وجود ندارد. اعلام نشدن میزان، به معنای نبود بدهی نیست.
مدارک لازم برای تسویه حقوق دولتی
| ردیف |
مدرک |
توضیح / نکته مهم |
| ۱ |
حساب کاربری فعال در سامانه ثنا |
برای همه طرفین الزامی است. شماره تلفن همراه ثبتشده در ثنا باید به نام خود شخص و در دسترس باشد. |
| ۲ |
کد پستی ثبتشده در سامانه املاک و اسکان |
در amlak.mrud.ir قابل بررسی و ثبت است. |
| ۳ |
اصل سند مالکیت حدنگار |
به همراه شناسه یکتای سند؛ مبنای استعلامات برخط. |
| ۴ |
فهرست عناوین غیرآنی اعلامشده |
سامانه عناوین وجوهی را که آنی قابل استعلام نیست اعلام میکند؛ آنها را پیگیری کنید. |
| ۵ |
مفاصاحساب شهرداری |
حسب مورد و بر اساس عناوین اعلامشده. |
| ۶ |
گواهی امور مالیاتی |
حسب مورد؛ بخشی از آن ممکن است آنی وصول شود. |
| ۷ |
دسترسی به درگاه پرداخت الکترونیک |
وصول وجوه از طریق سامانه انجام میشود. |
| ۸ |
مدارک شخص حقوقی |
شناسه ملی، آخرین روزنامه رسمی و مدرک سمت نماینده، در صورت لزوم. |
جمعبندی
سامانه در لحظه ثبت، دو چیز به شما میدهد: مبلغ آنچه میتواند آنی حساب کند، و فهرست عنوان آنچه نمیتواند. دسته اول همانجا تسویه میشود و دسته دوم کار شماست تا روز مراجعه به دفترخانه. آن فهرست عناوین را از همان روز ثبت جدی بگیرید؛ این سادهترین راه برای نرسیدن به یک روز مراجعه ناتمام است.
