با اجرایی شدن قانون الزام به ثبت رسمی معاملات اموال غیرمنقول، مفهوم جدیدی تحت عنوان «قراردادهای یکسان» وارد ادبیات حقوقی و ثبتی کشور شده است. سرکار خانم اعظم قویدل، سخنگوی محترم سازمان ثبت اسناد و املاک کشور، جزئیات، شرایط تنظیم و تکالیف دفاتر اسناد رسمی در قبال این قراردادها را تشریح کردهاند. در این پست خبری، این آموزشهای سهگانه را به صورت یکپارچه و ساختاریافته بررسی میکنیم.
اخبار حقوقی: آموزش جامع مقررات و شرایط تنظیم «قراردادهای یکسان»

۱. ماهیت قراردادهای یکسان و تفاوت آن با مبایعهنامههای عادی
بر اساس تبصره ۲ ماده ۳ قانون الزام به ثبت رسمی، قراردادهای یکسان، فرمتهای متحدالشکل و نمونهای هستند که امکان درج توافقات مربوط به املاک دارای سند مالکیت رسمی (حدنگار سبز رنگ) را در سامانه فراهم میکنند.
این قراردادها که توسط مشاورین املاک مجاز و یا به صورت «خودکاربری» توسط اشخاص حقیقی و حقوقی در سامانه ثبت میشوند، قراردادهای لازمالاجرا محسوب میگردند. تفاوت اصلی این قراردادها با مبایعهنامههای عادی (کاغذی) در دو نکته اساسی است:
نخست، ثبت این قراردادها بلافاصله در سامانه ثبت الکترونیک اسناد، برای خریدار و فروشنده «محدودیت سیستمی» ایجاد میکند.
دوم، در صورت بروز اختلاف یا عدم مراجعه به محضر برای رفع محدودیت، این قراردادها مستقیماً در مراجع قضایی قابلیت استماع و پیگیری دارند.
۲. مهلت قانونی و وظایف سهگانه سردفتر اسناد رسمی
پس از ثبت قرارداد یکسان در سامانه، طرفین مکلفند در زمان درج قرارداد، دفتر اسناد رسمی مورد نظر خود را انتخاب کرده و حداکثر ظرف مهلت ۳ ماه برای رفع محدودیت و تنظیم سند قطعی به آن دفترخانه مراجعه نمایند.
سردفتر اسناد رسمی مطابق قانون و آییننامههای اجرایی، مأمور وصول حقوق دولتی (مالیات، عوارض شهرداری و تامین اجتماعی) از طریق سامانه است و پس از حضور طرفین، سه وظیفه خطیر بر عهده دارد:
- احراز صحت معامله: سردفتر بررسی میکند که آیا شرایط اساسی صحت معامله (موضوع ماده ۱۹۰ قانون مدنی) نظیر قصد، رضا و اهلیت طرفین در زمان عقد قرارداد وجود داشته است یا خیر.
- بررسی استعلامات قانونی: چنانچه استعلامات در زمان ثبت قرارداد انجام شده باشد، سردفتر تنها صحت آنها را بررسی میکند؛ اما اگر استعلامی (مانند مفاصاحسابها) اخذ نشده باشد، سردفتر راساً نسبت به انجام آنها اقدام مینماید.
- تایید وصول حقوق دولتی و رفع محدودیت: پس از اطمینان از پرداخت دیون دولتی، سردفتر با تایید نهایی، تیک «رفع محدودیت» را زده و خلاصه معامله را به صورت آنی به واحد ثبتی ارسال میکند.
نکته مهم: چنانچه سردفتر فقدان شرایط صحت معامله را احراز کند، از تأیید قرارداد خودداری کرده و دلایل رد آن را مستقیماً از طریق سامانه ثنا به طرفین ابلاغ مینماید.
این قرارداد را به صورت قانونی و هوشمند ثبت کنید
بدون نیاز به نوشتن دستی، قرارداد استاندارد خود را از طریق سامانه یکثبت تنظیم کرده و امنیت معامله خود را تضمین کنید.
۳. شرایط ۷گانه برای تنظیم قرارداد یکسان
چه قراردادهایی را میتوان در قالب «قرارداد یکسان» در سامانه (توسط مشاور املاک یا خودکاربری) به ثبت رساند؟ رعایت ۷ شرط زیر الزامی است:
- ملک مورد معامله حتماً باید دارای سند مالکیت حدنگار (تکبرگ سبز رنگ) باشد.
- قرارداد باید «مُعَوَض» باشد؛ یعنی در قبال انتقال ملک، ثمن یا بهای آن پرداخت شود (مانند مبایعهنامه فروش).
- طرفین معامله باید «اصیل» باشند. در حال حاضر امکان ثبت قرارداد یکسان توسط وکیل، ولی یا قیم در این مرحله وجود ندارد.
- در صورتی که ملک در رهن بانک (یا شخص دیگر) باشد، انجام معامله منوط به اخذ اذن مرتهن است.
- ملک نباید در بازداشت یا توقیف مراجع قضایی و قانونی باشد.
- دفتر اسناد رسمیِ مقصد، باید همان ابتدا و در زمان ثبت قرارداد در سامانه مشخص گردد.
- هرگونه اصلاح در زمان پرداخت ثمن، تحویل ملک یا موعد حضور در محضر، تنها تا پیش از مراجعه به دفترخانه و با توافق طرفین در چارچوب مفاد سامانه امکانپذیر است.
قرارداد ملک خود را آنلاین و در چند دقیقه ثبت کنید
دیگر نیازی به مراجعه حضوری یا نوشتن متن قرارداد نیست. قرارداد استاندارد خود را سریع، آنلاین و مطابق ضوابط ثبت و دریافت کنید.
- ثبت آنلاین و سریع
- متن استاندارد قرارداد
- صرفهجویی در زمان و هزینه
همین حالا قرارداد خود را ثبت کنید
ثبت آسان قرارداد یکسان